Nieuwsbrief Inspirations 2
Ritueel in de grot van de Phoeniciërs (november 2007)
Hallo beste lezer,
De zeilreis rond Mallorca
Zoals sommigen van jullie weten gaf ik een cursusweek
bij Mallorca op de
Gandela – het zeilschip van Ronald
Heukels. Een van de eerste dagen bevonden wij ons in de
baai van de Drie Portalen ‘Tres Portals’. De grotten met
die naam die wij bezochten, zijn volgens de naamgeving
in mijn toeristengids gewijd aan de God van de zee. Na
mijn ervaringen daar wist ik dat het de Godin van de zee
geweest moet zijn. Omdat wij daar rond 21 september het
anker uitgooiden (de datum die de herfstequinox inluidt)
voelde ik dat ik een oogstritueel wilde doen. Daarin
danken we voor alle goede gaven die de zomer ons gegeven
heeft. Als offers droegen we brood en wijn, honing en
zout, vruchten en bloemen in onze kleine optocht mee.

Klik op de foto voor vergroting
Geschiedenis van de Phoeniciërs
Het was een verrassing om de oude energie van de
Phoeniciërs te voelen, die daar geleefd hebben. Ik
voelde mij welkom geheten. We klommen naar de drie grote
grotingangen die als huizenhoge ramen over de baai
uitkeken. Lopend langs een slingerpad met aan de ene
kant de prachtige blauwe baai en aan de andere kant een
rotshelling met dennenbomen, voelde je de oudheid van
deze plek. In de vallei waar we de rubberboot op het
strand hadden aangelegd, kreeg ik een sterk beeld van
een groot houten schip dat daar gebouwd was in die
tijden. Wat ik later las over de Phoeniciërs bevestigde
dit. Ik wil jullie nu eerst iets meer over de
Phoeniciërs vertellen.
De Feniciërs of Phoeniciërs, die in het noorden van
Kanaän (het huidige Israel) leefden, werden de
belangrijkste en meest succesvolle zeevaarders en
handelaars van de Middellandse zee rond ca. 1200 – 800
v.Chr. Na de val van het Griekse Myceense rijk zouden
zij overal koloniën stichten en zo de handel over zee in
stand houden.
De Phoeniciërs hadden ook koloniën op Ibiza en alle
eilanden daar. Zelf heb ik op Mallorca overal de invloed
van de Phoeniciërs gevoeld. Ik ben daar in contact
gekomen met boodschappen uit hun moedergodincultuur. Ik
hoorde als het ware stemmen uit het verleden die blij
waren met de rituelen die wij weer deden met onze groep.
Daarover zal ik meer in mijn inspiratiebrief over de
Talayots vertellen.
Godinnen waren voor hen belangrijk. En dat vind ik zo
boeiend. De godsdienst van de Feniciërs heeft veel
overeenkomsten met die van de 'heidense' Kanaänieten en
de Mesopotamiërs. Herodotos verhaalt dat reeds in 2750
v.Chr. in Byblos een stadsgodin vereerd werd. De
Oppergodin van de hoofdstad Ugarit was zoals overal in
deze streek de Moedergodin Astarte of Ishtar. Zij werd
ook in Mesopotamie aanbeden en wij kennen nog de
voorjaarsgodin in Duitsland die Astarte heet of Ostra,
waar het huidige Paasfeest in Duitsland naar genoemd is
(Ostern) en ook Easter in Engeland. Wonderbaarlijk dat
zo’n naam van de levensgevende godin in onze tijd nog
doorklinkt.
Over de Godin Astarte of Asherah, wordt verteld dat haar
naam staande zuil betekent. Dit stond voor de
levensboom. Er groeide ook altijd een vijgenboompje
naast het altaar van Astarte of Ishtar. Deze kleine
vijgenboom is de sycamorevijg die aan de godin is gewijd
en in het hele Midden-Oosten en Egypte op talloze
afbeeldingen uit archaïsche tijden is te zien. Het eten
van de vrucht zou een licht hallucinogeen effect hebben
gehad en geestverheffend werken. "Kennis van Goed en
Kwaad", zoals in de latere Hebreeuwse mythe van de
'zondeval' werd aangegeven, zou erdoor worden verscherpt
en de 'appel' van deze boom der kennis die door de slang
aan Eva werd aangewezen, zou een sycomorevrucht zijn. En
de 'heilige tak' die in de tempel werd rondgegeven,
zoals door Ezechiël werd beschreven, bevatte mogelijk
dezelfde vrucht.
Voor de grot die wij met de groep bezochten groeide nog
steeds een vijgenboompje! Overblijfsel uit een ver
verleden.
De Feniciërs verhandelden cederhout en bouwden veel
schepen. De Griekse term 'Tyrisch purper' verwijst naar
de kleurstof waar zij vooral om bekend stonden en ook
naar de haven van Tyrus (Tanger). Mooi textiel behoorde
ook tot de Fenicische weelde, en Fenicisch glas. Zij
hadden blijkbaar als eersten de techniek ontdekt om het
glas doorschijnend te maken. Grote cederstammen werden
naar Egypte vervoerd. In de Amarna brieven uit Egypte
uit de tijd van Farao Amenhotep III staat dat Fenicië
hiermee tribuut betaalde in de 14e eeuw v.Chr.
In de tijd van de Feniciërs waren er in de hoofdstad
Ugarit veel kunstateliers. Ivoorsnijkunst was er van
hoog niveau. En daar vinden we de Godin Ishtar weer
terug op een opgegraven ivoortablet. De contacten met
landen uit alle winstreken vind je in de mooie
kunstvoorwerpen terug. Hun hoofdstad Ugarit wordt wel
vergeleken met zo’n drukke handelsstad als Hong Kong. Zo
haalden ze tin en zilver uit Spanje en Bretagne. Ze
hadden contact met de Aziatische handelsroutes en
regelden de handel tussen Mesopotamië, Egypte en Arabië.
Een levendig volk, die Phoeniciërs, die bij de opkomst
van hun cultuur het vrouwelijke vereerden. Toen wij met
onze groep vrouwen in september de grotten binnengingen,
waren we verbaasd over de enorme afmetingen. Veel licht
viel naar binnen door de drie reusachtige openingen
waardoorheen we terugkeken op de baai. De grotten waren
zo groot als kerken en de altaren waren indrukwekkend.
In het zachte gesteente waren zonnen, manen en sterren,
de golven van de zee en menselijke figuren uitgebeeld.
Het mooiste vond ik de bekkens in de vorm van grote open
schelpen.
Het ritueel
Bij het grootste altaar had ik samen met Ronald – onze
schipper - al een reinigingsritueel uitgevoerd. We
hadden de aarden vloer schoongeveegd met takken en er
een grote cirkel van stenen omheen gelegd. Dit werd onze
heilige ruimte. Ook Ronald voelde zich meegenomen in een
eeuwenoud ritueel toen hij dit deed en werd zich ervan
bewust dat hij ons als groep hier naartoe had willen
brengen met het doel om hier weer contact te maken in
respect voor wat er geweest is.

Klik op de foto voor vergroting
Met de groep vrouwen treed ik in processie de cirkel
binnen. We leggen de gaven op de rotsen en gaan in een
kring van handen ons met elkaar verbinden. Spontaan
beginnen we te zingen en verbinden onze klanken tot een
aanzwellend gezang dat zich mengt met de wind en de
golven die we op deze stormachtige dag buiten tegen de
rotsen horen slaan.
We delen onze emoties die gaan stromen. Er is tijd voor
de tranen van een krachtige vrouw in de groep, die hier
op Mallorca geleefd heeft maar terug moest keren naar
Nederland. Er is tijd om elkaar in de ogen te kijken en
naar de trommel te luisteren die gaat resoneren in deze
spelonkachtige ruimte die naar achteren toe steeds
donkerder wordt. Waar grote rotsblokken van het plafond
naar beneden zijn gevallen. Het is alsof je daar door de
aarde verzwolgen zou kunnen worden. Maar wij steken onze
kaarsen aan bij het altaar dat wij tot nieuw leven
brengen. De offergaven worden gegeven met de dank die in
onze harten opwelt. Het brood voor het voedsel dat wij
aten deze zomer. De wijn als bloed voor het leven dat
ons is gegeven. De honing voor het zoete van de zomer,
voor de liefde. En het zout voor het zweet van ons werk
en waar onze tranen verbonden zijn met de zoute zee. De
vruchten van de overvloed en de bloemen om de
godinnenkracht te eren in onszelf en in onze wereld die
haar godinnenkracht kwijtraakte. We offeren ook aan de
godinnen uit oude tijden die hier fluisteren in onze
oren en in de gewelven om ons heen.
De stem uit het verleden
Uren verbleven we in deze grot, waarbij we zongen en
dansten, deelden en stil waren. En ik voelde dat er een
tapijt geweven werd tussen heden en verleden, waarbij ik
in het oneindige nu kwam te staan. Steeds sterker voelde
ik dat de krachten die daar al aanwezig waren blij
werden van ons ritueel. Het was alsof we door de tijd
een verbinding maakten met alle rituelen die er voor ons
al geweest waren. Toen hoorde ik stemmen alsof ze van
heel ver weg kwamen, door de tijd heen. Zij zeiden: ‘Wij
zijn verheugd dat de kracht van de godin weer tot leven
komt’.
In een kleine uitholling van ongeveer een meter vond ik
later samen met Petra een godinnenbeeld; een
Medusa-achtige sfeer met open mond. Wij goten onze
laatste offerwijn in haar mond. Maar het kwam over haar
lichaam naar ons toe stromen. Het was net alsof zij haar
bloed teruggaf! Een uitwisseling met ons. We hielden
onze adem in en zuchtten het uit van verwondering en
respect.

Zo was ons bezoek aan deze oude woningen van de
Phoeniciërs voor ons een diepe beleving en voor de
krachten die daar reeds waren een vernieuwing.
Tot de volgende keer!
Roelien
Klik
hier om naar de inhoudsopgave van alle
Inspirations Nieuwsbrieven te springen of klik in het
menu links boven op 'Inspirations Index'
